*********

سند پنج شرطی ایران که به وضوح منعکس کننده مطالبات مردمی و راهبردی نظام است، کاخ سفید و متحدان اروپایی آن را در تنگنای سختی قرار داده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که دونالد ترامپ این شروط را "کاملا غیرقابل قبول" خوانده است . این واکنش نشان می‌دهد که واشنگتن هنوز نتوانسته خود را با واقعیت جدید وفق دهد: جمهوری اسلامی ایران دیگر به عنوان یک کشور تحریم‌شده، بلکه به عنوان یک قدرت منطقه‌ای که توانایی "تقابل با بزرگترین قدرت‌های جهان" را دارد، وارد اتاق مذاکره می‌شود.

با وجود اینکه مذاکره با آمریکا یه آزمون چندباره بوده که نمونه روششن آن برجام است، برخی مقامات دولتی همچنان با خیالی خام گمان می‌کنند که گفتگو با ترامپ باعث لغو تحریم‌ها خواهد شد، دراین‌باره هادی حق‌شناس استاندار گیلان به روزنامه اعتماد گفته است:

اگر مذاکرات با رویکردی واقع‌بینانه و همراه با تضمین‌هایی برای پایبندی طرفین دنبال شود، می‌تواند زمینه‌ای برای کاهش تنش‌ها و حرکت به سمت شرایطی فراهم کند که در آن توسعه اقتصادی و رشد کشور نیز امکان‌پذیرتر شود.

این مقام دولتی افزوده است:

اگر شرایطی فراهم شود که این بی‌اعتمادی تا حدی کاهش پیدا کند، طبیعتا مسیر گفت‌وگو نیز هموارتر خواهد شد. همانطور که عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان نیز اشاره کرده، اگر این احتمال تقویت شود که طرف مقابل به میز مذاکره پایبند می‌ماند و مانند برخی مقاطع گذشته از آن عدول نمی‌کند، مذاکره می‌تواند به راه‌حلی موثر تبدیل شود. در چنین شرایطی گفت‌وگو می‌تواند جایگزینی مناسب‌تر نسبت به ادامه تنش، درگیری یا تشدید تحریم‌ها باشد!

در باب چنین رویافروشی‌های خام باید گفت که ایران ثابت کرده است که تحریم‌های فلج‌کننده نمی‌تواند اراده ملت ایران را برای دفاع از استقلال خود بشکند.

با این حال، اصرار بر لغو کامل تحریم‌ها به عنوان پیش‌شرط مذاکره، به این دلیل است که سلاح تحریم همواره به عنوان اهرم فشار در جیب کاخ سفید باقی مانده است.

آژانس‌های بین‌المللی بارها اذعان کرده‌اند که سیاست «فشار حداکثری» به بن‌بست رسیده است. لغو تحریم‌ها، هم به لحاظ اقتصادی و هم به لحاظ حقوقی، سنگ بنای اعتمادسازی برای هرگونه توافق آتی است.

بر این اساس هدف از مذاکرات برای جمهوری اسلامی ایران لغو موثر کلیه تحریم‌های آمریکا علیه ایران است که نتیجه آن بهره‌مندی اقتصادی ایران از لغو تحریم‌ها است. این هدف در ماده ۲۹ برجام و بخش 7 از پیوست دوم برجام نیز منعکس شده است.

مواردی از جمله فروش آزادانه نفت و فرآورده‌های نفتی، دسترسی و نقل‌وانتقال آزادانه درآمدهای ارزی و نفتی، عادی شدن روابط اقتصادی، عادی شدن روابط کارگزاری بانکی، آزاد شدن و نقل‌وانتقال بی‌قید و شرط پول‌های بلوکه‌شده ایران، امکان سرمایه‌گذاری خارجی در ایران، تجارت آزادانه با همه کشورها و بهره‌مندی سیستم حمل‌ونقل و کشتی‌رانی ایران از خدمات مختلف، مواردی است که به عنوان نتیجه لغو موثر تحریم‌ها شمارش شده است.

سوال مهم که برای تحقق هدف مذاکراتی ایران باید به آن پاسخ داده شود این است که چه قوانین و مقرراتی در مجموعه قوانین و مقررات تحریمی آمریکا علیه ایران باید لغو شوند و یا تغییر کنند تا هدف «لغو موثر تحریم‌ها» محقق شود؟ واقعیت آن است که تحریم‌های وضع شده علیه ایران آنچنان پیچیده وضع شده که لغو آن‌ها تقریبا غیر ممکن بوده و دستورات دولتی صرفا به حالت موقت امکان پذیر است.

تغییر نگاه مردان دولت از لغو تحریم‌ها به سوی جذب امکان استفاده از سازوکارهای موجود از جمله کریدور همکاری با روسیه پول نقدی است که برخی آن را به نسیه ترامپ ترجیح نمی‌دهند!